Chi tiết tin - Sở Ngoại vụ

Đối với Quảng Trị, tỉnh có vị trí địa chính trị đặc biệt quan trọng trên Hành lang Kinh tế Đông - Tây, là cửa ngõ kết nối Việt Nam, Lào, Thái Lan và khu vực Mekong mở rộng, Nghị quyết 292 mang ý nghĩa chiến lược. Nó đưa ra một khuôn khổ rõ ràng giúp tỉnh nâng cấp công tác đối ngoại, tăng năng lực tham mưu, thu hút đầu tư, đẩy mạnh hợp tác quốc tế và xây dựng thương hiệu địa phương bằng ngoại giao văn hóa, hòa bình.

Qua nghiên cứu Nghị quyết 292, Sở Ngoại vụ cần tập trung triển khai 7 nhóm giải pháp trọng tâm sau:

1. Hoàn thiện thể chế và cơ chế phối hợp, nền móng của điều phối đối ngoại thống nhất

Một trong những yêu cầu quan trọng nhất của Nghị quyết 292 là hoàn thiện thể chế làm việc của ngành ngoại giao, đặc biệt là xác lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị. Đối với Quảng Trị, nơi có hoạt động đối ngoại đa dạng, nhiệm vụ này càng trở nên cấp thiết.

Trong nhiều năm qua, hoạt động đối ngoại của tỉnh liên quan đến nhiều lĩnh vực: hợp tác biên giới với Lào, vận động viện trợ quốc tế, xúc tiến đầu tư, du lịch, văn hóa, thương mại cửa khẩu, hỗ trợ các tổ chức phi chính phủ, tổ chức đoàn ngoại giao và xử lý các vụ việc nhạy cảm liên quan đến công dân, phương tiện qua lại biên giới. Việc thiếu một cơ chế phối hợp đồng bộ dễ dẫn đến tình trạng mạnh ai nấy làm, chồng chéo nhiệm vụ hoặc quy trình xử lý mất nhiều thời gian.

Vì vậy, việc ban hành Quy chế phối hợp đối ngoại toàn tỉnh với đầu mối là Sở Ngoại vụ là yêu cầu bắt buộc. Cùng với đó, tỉnh cần chuẩn hóa, số hóa toàn bộ quy trình đoàn ra, đoàn vào, cấp phép hội thảo quốc tế, quản lý viện trợ PCPNN và theo dõi các thỏa thuận hợp tác. Khi mọi quy trình được vận hành trên nền tảng số, thông tin sẽ minh bạch, đồng bộ, hạn chế rủi ro và giúp lãnh đạo tỉnh điều hành chính xác hơn.

2. Kiện toàn bộ máy, xây dựng mô hình điều phối đối ngoại tinh gọn và hiệu lực

Một nền ngoại vụ hiện đại chỉ có thể vận hành hiệu quả khi bộ máy được tổ chức tinh gọn, rõ chức năng và minh bạch trách nhiệm. Nghị quyết 292 nhấn mạnh yêu cầu phân định rành mạch nhiệm vụ giữa các cơ quan trong hệ thống đối ngoại, và Sở Ngoại vụ Quảng Trị đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới.

Sở sẽ tiến hành rà soát toàn diện chức năng, nhiệm vụ và cơ chế phối hợp của các phòng chuyên môn; từ đó điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu mới của công tác đối ngoại, bảo đảm mỗi bộ phận đều có trọng trách rõ ràng và không chồng chéo trong thực thi nhiệm vụ.

Song song với đó, tỉnh cần thiết lập đầu mối đối ngoại tại các sở, ngành và địa phương, nhằm tạo mạng lưới phối hợp đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở. Các đầu mối này sẽ là “cánh tay nối dài” của Sở Ngoại vụ trong việc truyền đạt thông tin, hướng dẫn nghiệp vụ, xử lý tình huống phát sinh và bảo đảm hồ sơ đối ngoại được triển khai đúng quy trình, không bị gián đoạn.

Việc duy trì cơ chế giao ban đối ngoại liên ngành định kỳ 6 tháng là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả điều phối. Đây sẽ là diễn đàn chung để các đơn vị tháo gỡ kịp thời những khó khăn trong thu hút đầu tư nước ngoài, quản lý dự án ODA/NGO, thương mại biên giới, hợp tác Việt – Lào, quản lý người nước ngoài và các vấn đề nhạy cảm khác. Nhờ đó, quá trình xử lý công việc đối ngoại trở nên nhanh chóng, minh bạch và hiệu quả hơn.

Mô hình điều phối tinh gọn, rõ trách nhiệm và thông suốt này sẽ giúp Sở Ngoại vụ Quảng Trị vận hành công tác đối ngoại một cách hiện đại và hiệu lực, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng của tỉnh trong giai đoạn 2025–2030.

3. Phát triển Trung tâm Phục vụ Đối ngoại - thiết chế cần được đầu tư mạnh

Trung tâm Phục vụ Đối ngoại là đơn vị thể hiện trực tiếp “bộ mặt đối ngoại” của tỉnh trong quan hệ với các tổ chức, doanh nghiệp và đối tác quốc tế. Trong giai đoạn hội nhập sâu rộng, việc nâng cấp Trung tâm theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và cung cấp dịch vụ chất lượng cao trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Quảng Trị.

Trung tâm cần đảm nhiệm hiệu quả các chức năng chủ chốt sau:

- Hỗ trợ tổ chức đón tiếp đoàn vào - đoàn ra, bảo đảm lễ tân, an ninh, tuyên truyền và chương trình làm việc đúng chuẩn đối ngoại địa phương.

- Tư vấn, hướng dẫn thủ tục hành chính cho nhà đầu tư nước ngoài, tạo môi trường thân thiện, minh bạch và thuận lợi ngay từ bước tiếp cận ban đầu.

- Tổ chức sự kiện đối ngoại, hội nghị, hội thảo quốc tế, góp phần nâng cao vị thế Quảng Trị trong các hoạt động ngoại giao chính trị, kinh tế và văn hóa.

- Hỗ trợ hoạt động của các tổ chức NGO và tổ chức quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho các chương trình hợp tác, viện trợ và phát triển tại tỉnh.

- Cung cấp dịch vụ phiên dịch, lễ tân và hậu cần đối ngoại, bảo đảm chất lượng chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu của các sự kiện và đoàn công tác quốc tế.

Một Trung tâm Phục vụ Đối ngoại vận hành hiệu quả không chỉ góp phần nâng cao chất lượng công tác đối ngoại mà còn giúp Quảng Trị tăng khả năng thu hút nguồn vốn FDI, ODA, viện trợ NGO, đồng thời để lại ấn tượng ban đầu tốt đẹp với đối tác quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh mở rộng hợp tác, xây dựng hình ảnh một Quảng Trị thân thiện, chuyên nghiệp và sẵn sàng hội nhập.

4. Đột phá trong xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại vụ – nền tảng của mọi cải cách

Nghị quyết 292 xác định con người là trung tâm của toàn bộ tiến trình đổi mới ngành đối ngoại. Đối với Quảng Trị, một địa phương cửa ngõ trên Hành lang Kinh tế Đông - Tây, nơi ngoại giao chính trị, kinh tế, văn hóa và biên giới giao thoa mạnh mẽ, việc xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại vụ chuyên nghiệp không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là điều kiện quyết định thành công cho mọi chiến lược hội nhập của tỉnh.

Sở Ngoại vụ Quảng Trị đặt mục tiêu làm chuyển biến thực chất về chất lượng nhân lực theo hướng hiện đại, chuyên sâu và hội nhập:

- Nâng tầm đội ngũ lãnh đạo và cán bộ chủ chốt

Bảo đảm mỗi cán bộ lãnh đạo sử dụng công nghệ số, nâng cao năng lực dự báo, phân tích chính sách, điều hành hoạt động đối ngoại phức hợp; có khả năng làm việc trực tiếp với đối tác quốc tế, tham gia các diễn đàn đa phương và dẫn dắt chương trình hợp tác chiến lược của tỉnh.

- Chuyên nghiệp hóa đội ngũ chuyên môn nghiệp vụ

Xây dựng đội ngũ chuyên viên có kỹ năng đối ngoại toàn diện: lễ tân – sự kiện, đàm phán – soạn thảo văn kiện, xử lý tình huống lãnh sự – biên giới, truyền thông đối ngoại số, xúc tiến kinh tế – giáo dục – văn hóa.Ngoài ngoại ngữ, yêu cầu làm chủ công nghệ số trở thành tiêu chuẩn mới đối với cán bộ ngoại vụ.

- Hình thành các nhóm chuyên gia lĩnh vực trụ cột

Phát triển đội ngũ cán bộ chuyên sâu về ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa,  thông tin đối ngoại, đối ngoại biên giới, lãnh sự, hợp tác quốc tế về giáo dục và EWEC. Đây là lực lượng nòng cốt gắn công tác đối ngoại với phát triển các ngành ưu tiên của tỉnh như năng lượng tái tạo, logistics, du lịch và kinh tế cửa khẩu.

- Đổi mới phương thức đánh giá cán bộ theo sản phẩm đầu ra

Gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả tham mưu, chất lượng hồ sơ, hiệu quả hợp tác quốc tế và tác động thực tế đến phát triển kinh tế – xã hội. Thúc đẩy văn hóa làm việc dựa trên kết quả, trách nhiệm và tính chuyên nghiệp.

- Chủ động thu hút nguồn lực nhân sự chất lượng cao

Từng bước xây dựng cơ chế thu hút trí thức trẻ giỏi ngoại ngữ, công nghệ, chuyên gia kiều bào, chuyên gia quốc tế vào tư vấn chính sách và hỗ trợ triển khai các chương trình trọng điểm của tỉnh.Đây là kênh quan trọng để cập nhật tư duy toàn cầu, đón nhận tri thức mới và mở rộng mạng lưới kết nối quốc tế cho Quảng Trị.

Đột phá về nhân lực không chỉ giúp Sở Ngoại vụ nâng cao năng suất, chất lượng tham mưu và điều hành, mà còn tạo nền tảng vững chắc để Quảng Trị bước vào giai đoạn hội nhập sâu hơn, chủ động hơn và đóng góp xứng đáng vào việc hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của tỉnh đến năm 2030.

5. Đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa hạ tầng – nền tảng của ngoại vụ hiện đại

Nghị quyết 292 đặt ra yêu cầu “ngoại giao số” như một trụ cột của ngành ngoại giao Việt Nam. Quảng Trị đang đi đúng hướng khi sẽ xây dựng Đề án Chuyển đổi số công tác đối ngoại đến năm 2030.

Các cấu phần chính bao gồm:

- Cơ sở dữ liệu số về đối tác quốc tế, đoàn ra – đoàn vào

- Hệ thống báo cáo trực tuyến cho lãnh đạo tỉnh

- Kho dữ liệu lễ tân, hồ sơ đàm phán

- Cổng thông tin đối ngoại thông minh đa ngữ

- Kênh tương tác trực tuyến hỗ trợ doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức quốc tế

Bên cạnh đó, cơ sở vật chất phục vụ đối ngoại như phòng họp, trung tâm hội nghị, khu lễ tân, thiết bị truyền hình trực tuyến… cần được nâng cấp theo tiêu chuẩn quốc tế. Khi hạ tầng hiện đại, tỉnh mới có thể đáp ứng yêu cầu tổ chức sự kiện lớn, xử lý hội nghị đa phương và thu hút các đoàn quốc tế quan trọng.

6. Xây dựng Đảng bộ và văn hóa công vụ đối ngoại trong sạch, vững mạnh

Công tác đối ngoại đòi hỏi kỷ luật cao, bản lĩnh chính trị vững và thái độ chuẩn mực trong từng hành vi. Do đó, việc tăng cường xây dựng tổ chức Đảng trong cơ quan ngoại vụ có ý nghĩa quyết định.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm:

- Sinh hoạt chuyên đề hằng năm về hội nhập quốc tế, đối ngoại biên giới, chủ quyền lãnh thổ

- Kiểm tra việc chấp hành kỷ luật phát ngôn và bảo mật thông tin

- Đưa văn hóa công vụ đối ngoại vào tiêu chí đánh giá đảng viên và công chức

- Phát động phong trào thi đua “Bản lĩnh - Kỷ cương - Chuẩn mực - Hiệu quả”

Khi kỷ cương được siết chặt, tinh thần trách nhiệm được nâng lên và môi trường làm việc được chuẩn hóa, chất lượng công tác đối ngoại sẽ nâng lên rõ rệt.

7. Xây dựng hình ảnh đối ngoại đặc trưng – chìa khóa nâng tầm vị thế tỉnh

Quảng Trị có lợi thế rất đặc biệt: vừa là vùng đất của ký ức hòa bình, di sản thiên nhiên thế giới vừa là điểm nút giao thương khu vực. Do đó, việc xây dựng bản sắc đối ngoại riêng là một nhiệm vụ có tầm chiến lược lâu dài.

Hình ảnh đối ngoại thống nhất mà tỉnh đang hướng tới là:

“Quảng Trị - điểm kết nối Hành lang Kinh tế Đông - Tây, trung tâm hội nhập Bắc Trung Bộ, ký ức hòa bình - cửa ngõ hợp tác quốc tế.”

Để lan tỏa hình ảnh này, tỉnh cần:

Tổ chức Lễ hội Quốc tế Vì Hòa bình Quảng Trị như một biểu tượng kết nối bạn bè năm châu; mở rộng các sự kiện hữu nghị Việt - Lào - Thái Lan dọc Hành lang Kinh tế Đông - Tây (EWEC) để Quảng Trị thực sự trở thành điểm hẹn của giao lưu khu vực. Tiếp tục chuẩn hóa bộ nhận diện đối ngoại của tỉnh, tạo hình ảnh Quảng Trị thống nhất, chuyên nghiệp và hiện đại trong mọi hoạt động đối ngoại.

Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam ở nước ngoài để lan tỏa hình ảnh Quảng Trị đến cộng đồng quốc tế qua các kênh thông tin chính thống, hoạt động xúc tiến và mạng lưới trí thức - kiều bào.

Đặc biệt, vận hành một cách bài bản Cổng thông tin đối ngoại số thông minh với hệ thống đa ngôn ngữ, giao diện hiện đại và công nghệ truyền thông số tiên tiến. Đây sẽ là “cửa sổ số” đưa Quảng Trị ra thế giới, kể câu chuyện tỉnh bằng những lát cắt sinh động: từ lịch sử hòa bình, di sản thiên nhiên thế giới, văn hóa, giáo dục, đổi mới sáng tạo đến tiềm năng đầu tư, du lịch và hợp tác quốc tế.

Cổng đối ngoại số không chỉ truyền tải thông tin, mà còn tạo ra một “bản đồ số đối ngoại”, nơi các đối tác quốc tế có thể tiếp cận dữ liệu, kết nối cơ hội, tìm kiếm đối tác, và cảm nhận tinh thần mở cửa - hội nhập - sáng tạo của Quảng Trị. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp tỉnh bước mạnh vào ngoại giao số, nâng tầm hình ảnh trên trường quốc tế và thu hút những nguồn lực mới cho phát triển.

Quảng Trị có đủ nền tảng để bứt phá nếu triển khai đúng hướng

Nghị quyết 292 của Chính phủ đã tạo nên một khung định hướng rõ ràng, bài bản và toàn diện để phát triển ngành ngoại vụ của tỉnh trong giai đoạn mới.

Nếu thực hiện đồng bộ 7 nhóm nhiệm vụ lớn - từ thể chế, tổ chức bộ máy, nhân lực, chuyển đổi số, xây dựng Đảng đến quảng bá hình ảnh Quảng Trị có thể:

- Nâng tầm vai trò của ngành ngoại vụ

- Tăng cường thu hút FDI, ODA và viện trợ NGO

- Mở rộng hợp tác trên tuyến EWEC

- Xây dựng hình ảnh tỉnh hòa bình, thân thiện, hiện đại

- Tạo nguồn lực mới cho phát triển kinh tế – xã hội

Đối ngoại sẽ trở thành một trong những động lực quan trọng, giúp Quảng Trị bước vào giai đoạn phát triển mới, hội nhập sâu rộng hơn và khẳng định vị thế trong khu vực Bắc Trung Bộ cũng như trên bản đồ hợp tác quốc tế; đồng thời góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, chỉ tiêu mà Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đề ra.

Trần Ngọc Lân, Giám đốc Sở Ngoại vụ