Chi tiết tin - Sở Ngoại vụ

          Giai đoạn 2021-2025, tình hình quốc tế tiếp tục diễn biến phức tạp, do tác động của khủng hoảng kinh tế thế giới và những biến động địa chính trị trên toàn cầu, ngân sách của các nước phát triển dành cho hoạt động viện trợ nhân đạo quốc tế tiếp tục có xu hướng giảm. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, công tác khắc phục hậu quả bom mìn và chất độc hóa học/dioxin sau chiến tranh giai đoạn 2021-2025 đạt nhiều kết quả tích cực.

         Các Bộ, ngành tiếp tục quán triệt, chỉ đạo tổ chức thực hiện các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nươc và Chính phủ trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn, chất độc hóa học sau chiến tranh ở Việt Nam; công tác điều tra khảo sát, xử lý bom mìn, vật nổ, chất độc hóa học/dioxin tại các điểm nóng tiếp tục được triển khai thực hiện và đạt được những kết quả quan trọng, góp phần giảm thiểu tác hại đến môi trường và con người. Giai đoạn 2021-2025, hơn 187.880 ha được rà phá bom mìn, vật nổ, diện tích tồn lưu bom mìn, vật nổ giảm còn 5,57 triệu ha. Tổng kinh phí huy động cho công tác rà phá bom mìn trong giai đoạn này khoảng 9,800 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn quốc tế khoảng 3.600 tỷ đồng.

Đối với công tác điều tra, khảo sát, xử lý chất độc hóa học/dioxin, từ năm 2021 đến nay, khoảng 41 ha đất nhiễm chất độc hóa học/dioxin đã được đánh giá, xử lý, góp phần giải phóng đất đai, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh - quốc phòng. Tổng kinh phí triển khai công tác này khoảng 184 tỷ đồng vốn trong nước và 300 triệu USD vốn ODA không hoàn lại.

         Các chính sách, quy định về chế độ ưu đãi cho nạn nhân bom mìn và chất độc hóa học/dioxin tiếp tục được triển khai thực hiện, đảm bảo hiệu quả, ý nghĩa. Khoảng 15-20 tỉnh, thành trong cả nước đã ban hành Nghị quyết mở rộng đối tượng được hưởng chế độ, chính sách.

         Phát biểu tham luận tại Hội nghị, Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ Thái Hữu Liêu nhấn mạnh: Trong nhiều năm qua, tỉnh Quảng Trị luôn xác định khắc phục hậu quả chiến tranh là nhiệm vụ nhân đạo, tổng hợp và lâu dài, có ý nghĩa chiến lược, cần được triển khai với tầm nhìn dài hạn, cách tiếp cận khoa học đồng thời gắn chặt với các mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.

Giai đoạn 2021-2025, dù phải đối mặt với nhiều khó khăn như: bối cảnh tình hình quốc tế và trong nước diễn biến phức tạp; bùng phát dịch COVID-19, thiên tai cực đoan, biến động địa chính trị và xu hướng suy giảm nguồn lực viện trợ quốc tế, công tác khắc phục hậu quả bom mìn, chất độc hóa học tại tỉnh Quảng Trị đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Trong 5 năm qua, tỉnh đã huy động được hơn 47,4 triệu USD viện trợ không hoàn lại. Tỉnh Quảng Trị duy trì quan hệ hợp tác ổn định, tin cậy với các đối tác quốc tế chủ chốt như: MAG, NPA/RENEW, PeaceTrees Vietnam, CRS, GWHF và nhiều tổ chức khác. Đây là nguồn lực hết sức quan trọng, góp phần bảo đảm tính liên tục và bền vững của các chương trình khắc phục hậu quả chiến tranh; hơn 184 triệu m² đất ô nhiễm đã được rà phá và bàn giao an toàn cho địa phương quản lý, sử dụng; trên 102.000 bom mìn, vật nổ được thu gom và xử lý an toàn.

Đặc biệt, việc hoàn thành khảo sát dấu vết bom chùm (CMRS) tại hầu hết các khu vực có thể tiếp cận đã tạo ra bước ngoặt quan trọng trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn và quản lý rủi ro trong hành động bom mìn nói riêng. Hệ thống bản đồ xác nhận khu vực ô nhiễm (CHA) và cơ sở dữ liệu đi kèm đã trở thành nền tảng khoa học giúp tỉnh xác định đúng mức độ ô nhiễm, đúng khu vực ưu tiên, nâng cao hiệu quả vận động viện trợ và lồng ghép hoạt động bom mìn vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Công tác giáo dục nhận thức nguy cơ bom mìn và hỗ trợ nạn nhân tiếp tục được triển khai đồng bộ. Trong giai đoạn 2021-2025, hơn 211.000 lượt người dân và học sinh đã được tiếp cận các hoạt động giáo dục nhận thức nguy cơ bom mìn.

Công tác khắc phục hậu quả chất độc hóa học/dioxin tiếp tục được tỉnh quan tâm như một ưu tiên nhân đạo lâu dài. Mặc dù Quảng Trị không phải là địa bàn trọng điểm lớn về tồn lưu dioxin trong đất, song hậu quả đối với con người vẫn còn rất nặng nề, với nhiều người chịu di chứng kéo dài qua nhiều thế hệ. Tỉnh xác định công tác khắc phục hậu quả chất độc hóa học/dioxin cần được tiếp cận theo hướng nhân đạo, gắn chặt với chính sách y tế, giáo dục, giảm nghèo và phát triển nông thôn, thay vì chỉ nhìn nhận như một vấn đề kỹ thuật đơn lẻ.

Năng lực điều phối, quản lý thông tin và quản lý chất lượng không ngừng được củng cố. Trung tâm Hành động bom mìn tỉnh Quảng Trị (QTMAC) từng bước hoàn thiện hệ thống quản lý thông tin, quản lý chất lượng theo chuẩn quốc gia và quốc tế; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số; tăng cường tính minh bạch, hiệu quả và trách nhiệm giải trình, thể hiện nỗ lực về hoàn thiện mô hình mẫu trong hợp tác quốc tế hành động khắc phục hậu quả chiến tranh, góp phần nâng cao uy tín của Quảng Trị trong mắt các nhà tài trợ và đối tác quốc tế.

Phát huy những kết quả đạt được giai đoạn 2021-2025 và từ thực tiễn triển khai công tác khắc phục hậu quả bom mìn, chất độc hóa học/dioxin, tỉnh Quảng Trị định hướng trọng tâm các hoạt động cho giai đoạn 2026-2030: Tăng cường và phát huy vai trò trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị đối với hoạt động khắc phục hậu quả chiến tranh trên địa bàn tỉnh; tiếp tục đặt con người và an toàn cộng đồng làm trung tâm, coi khắc phục hậu quả bom mìn, chất độc dioxin là một cấu phần quan trọng của phát triển bền vững; tăng cường vai trò điều phối của địa phương thông qua cơ chế hoạt động Ban Chỉ đạo tỉnh, bảo đảm tính khoa học, hiệu lực và hiệu quả trong quản lý và sử dụng các nguồn lực trong nước và quốc tế; định hướng xây dựng Trung tâm hành động bom mìn tỉnh Quảng Trị trở thành mô hình trung tâm đào tạo tập huấn, điều phối, đóng vai trò chia sẻ dữ liệu, kinh nghiệm và các thực hành tiêu biểu cho các địa phương khác.

Nguồn: HTQT

Đình Ân